مرتضى مطهرى
31
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
ب . موج اسلامى هر حادثهاى در جهان طبيعت ( خواه طبيعت بيجان يا طبيعت جاندار ) جنبشى مىآفريند و موجى گرداگرد خويش به وجود مىآورد . بلكه هر حادثهاى خود موجى و جنبشى است كه بر سطح اين اقيانوس بيكران نمودار مىگردد . اين اقيانوس كه ما آن را با نامهاى جهان ، طبيعت ، گيتى و غيره مىخوانيم و از طول و عرض و عمق آن فقط خدا آگاه است ، همواره از درون خويش امواجى برون مىفكند و جنبشهايى توليد مىكند . آنچه بر ما از اين اقيانوس نمودار مىشود و در حيطهء حواس ما قرار مىگيرد و عقل ما در جستجوى كُنه و ماهيت آنها برمىآيد - از نظرى - همين امواج و چين و شكنهاست كه آنها را « حادثه » مىخوانيم و نامهاى مختلف بر آنها مىنهيم و در جستجوى معرفت آنها برمىآييم . اگر اين امواج و چين و شكنها و به عبارت ديگر اگر اين « تعيّنات » نمىبود راهى براى معرفت نبود ، زيرا نشانى نبود بلكه طبيعت و جهانى در كار نبود . چه ، جدايى طبيعت از جنبش و تموّج امكان پذير نيست . همين نشانهها و علامتها و پيچ و خمها و نشيب و فرازهاست كه به حواس ما امكان عكسبردارى از اشياء مىدهد و آن عكس و تصويرها به دست قاضى عقل سپرده مىشود . از اين رو ، هر چيزى در طبيعت تا هست متموّج است و در جنبش و تكاپوست ،